తెలుగువారి ఇళ్లలో మామిడి తోరణాలు, ముత్యాల ముగ్గుల కోలాహలంతో ఆధ్యాత్మిక పరిమళాలు వెదజల్లే అత్యంత పవిత్రమైన సమయం శ్రావణ మాసం. హరిహరులతో పాటు శ్రీమహాలక్ష్మిని, గౌరీదేవిని, జగన్నాటక సూత్రధారి అయిన శ్రీకృష్ణుడిని ఆరాధించే ఈ మాసంలో ప్రతిరోజూ ఒక పర్వదినంలాగా సాగుతుంది. చంద్రుడు పౌర్ణమి నాడు శ్రీమహావిష్ణువు జన్మ నక్షత్రమైన ‘శ్రవణం’లో సంచరించడం వల్ల ఈ మాసానికి ‘శ్రావణం’ అనే పేరు వచ్చింది. మహిళలు సంప్రదాయ వస్త్రధారణతో పూజలు, నోములు నోచుకుంటూ ఆనందోత్సాహాల నడుమ గడిపే ఈ మాసం భక్తి శ్రద్ధలకు, మానవీయ అనుబంధాలకు నిలయం.
వార వ్రతాలు – పూజల వైభవం:
-
శ్రావణ సోమవారం: క్షీరసాగర మథనంలో ఉద్భవించిన హాలాహలాన్ని స్వీకరించి లోకాలను కాపాడిన పరమశివుడికి ఈ మాసంలో అభిషేకాలు చేయడం విశేషం. శివుడి శరీరంలో ఉత్పన్నమైన వేడి నుంచి ఉపశమనం కలిగించేందుకు భక్తులు నీరు, పాలు, బిల్వపత్రాలతో రుద్రాభిషేకాలు నిర్వహిస్తారు.
-
శ్రావణ మంగళవారం: నూతనంగా వివాహమైన స్త్రీలు తమ మాంగల్య బలానికి అధిదేవత అయిన పార్వతీదేవిని ఆరాధిస్తూ ‘మంగళగౌరీ వ్రతం’ ఆచరిస్తారు. వివాహమైన తొలి ఐదేళ్లు ఐదుగురు ముత్తయిదువులకు వాయనాలు ఇస్తూ ఈ నోమును నెరవేరుస్తారు.
-
శ్రావణ శుక్రవారం: అష్టైశ్వర్యాలను ప్రసాదించే లక్ష్మీదేవి ఆరాధనకు శుక్రవారాలు అత్యంత శ్రేష్ఠమైనవి. ముఖ్యంగా పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం నాడు ఇళ్లలో నిష్ఠతో ‘వరలక్ష్మీ వ్రతం’ ఆచరిస్తే కోరిన కోరికలు నెరవేరుతాయని భక్తుల నమ్మకం.
-
శ్రావణ శనివారం: విష్ణుమూర్తి, శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి దయ కోసం సప్తశనివారాల వ్రతాలు, లక్ష్మీనారాయణ నోములు నిర్వహిస్తారు. ఈ సందర్భంగా తిరుమల దివ్యక్షేత్రంలో పవిత్రోత్సవాలు వైభవంగా సాగుతాయి.
పండుగలు – ఆత్మీయ అనుబంధాలు: శ్రావణ మాసంలో పవిత్రమైన పంచమి తిథి నాడు నాగుల పంచమి వేడుకను జరుపుకొని పాము పుట్టలకు పూజలు చేస్తారు. అలాగే పౌర్ణమి రోజున అన్నాచెల్లెళ్ల ప్రేమానురాగాలకు ప్రతీకగా రక్షాబంధన్ వేడుక నిర్వహిస్తారు. పండితులు నూతన యజ్ఞోపవీతాన్ని ధరించే జంధ్యాల పౌర్ణమితో పాటు, విజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించే హయగ్రీవ జయంతి, సత్యనారాయణస్వామి వ్రతాలు ఈ రోజు విశేష పుణ్యఫలాన్ని ఇస్తాయి. మాసముగింపులో వచ్చే బహుళ అష్టమి నాడు శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమిని కృష్ణమందిరాల్లో, నివాసాల్లో అట్టహాసంగా వేడుక చేసుకుంటారు. ఇలా ఆధ్యాత్మికత, సంస్కృతి, ఆత్మీయతల సమాహారంగా శ్రావణ మాస వైభవం విరాజిల్లుతుంది.
