దక్షిణ భారతదేశంలో శైవభక్తికి ప్రతీకగా నిలిచే పవిత్ర క్షేత్రాల్లో ద్రాక్షారామం భీమేశ్వర ఆలయం అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగినది. ఆంధ్రప్రదేశ్లోని ఉమ్మడి తూర్పుగోదావరి జిల్లాలో సప్తగోదావరి ప్రవాహాల నడుమ పచ్చని ప్రకృతి సోయగాలతో నిండిన ఈ ప్రాంతం, ఆధ్యాత్మికతను స్పృశించే ప్రశాంత పరిసరాలతో భక్తుల మనసును ఆనందంతో నింపుతుంది. ఈ క్షేత్రాన్ని భక్తులు దక్షిణ కాశీ, దక్ష వాటిక అని గౌరవంగా పిలుస్తారు. పంచారామాల్లో ఒకటిగా, అలాగే అష్టాదశ శక్తిపీఠాల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందిన ఈ ఆలయం శైవ తత్వం మరియు శక్తి తత్వం ఒకే చోట దర్శనమిచ్చే అరుదైన దివ్యస్థానంగా నిలిచింది.
ద్రాక్షారామ భీమేశ్వర క్షేత్రంలో ఉన్న శివలింగం అత్యంత ప్రత్యేకమైనది. ఇది పద్నాలుగు అడుగుల ఎత్తుతో రెండు అంతస్తుల వరకూ విస్తరించి ఉండటం ప్రపంచంలోనే అరుదైన నిర్మాణ వైభవం. ఈ లింగం శుద్ధ స్ఫటికంతో స్వయంభువుగా అవతరించిందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. గర్భగుడి నిర్మాణం కూడా అత్యధిక ఆధ్యాత్మికతను ప్రతిబింబించే విధంగా రెండు అంతస్తులుగా నిర్మించబడింది. భక్తులు మొదట క్రింది అంతస్తులో భీమేశ్వర స్వామిని పూజించి, అనంతరం మెట్లదారి ద్వారా పై అంతస్తుకు చేరి పూర్తయిన దర్శనాన్ని పొందుతారు. ఈ దివ్య అనుభూతి భక్తుల్లో భయభక్తులను, ఆత్మనివేదనను కలిగిస్తుంది.
ద్రాక్షారామ క్షేత్రానికి సంబంధించిన స్థల పురాణం తారకాసురుని వధతో గాఢ సంబంధం కలిగి ఉంది. పాలసముద్ర మథనంలో ఉద్భవించిన ఆత్మలింగాన్ని రాక్షసుడు తారకాసురుడు ధరించి అజేయునిగా నిలిచాడు. శివుడు అతనికి వరమిచ్చినప్పుడు, తన సంతానంతో యుద్ధంలో పాల్గొంటే ప్రాణాలు కోల్పోతాడని చెప్పారు. కాలక్రమంలో తారకాసురుడు శివుని కుమారుడైన కార్తికేయుడితో యుద్ధం చేసి మరణించాడు. అప్పుడు ఆత్మలింగం అయిదు భాగాలుగా విడిపోయింది. వాటిని దేవతలు భూమిపై ఐదు ప్రాంతాల్లో ప్రతిష్ఠించారు. అవే పంచారామాలు — అమరావతి, భీమవరం, పాలకొల్లు, సామర్లకోట, ద్రాక్షారామం. అందులో ద్రాక్షారామంలో ఆత్మలింగాన్ని సప్తర్షులు ప్రతిష్ఠించడానికి యత్నించగా, ఆలస్యంతో స్వామి స్వయంగా స్వయంభువుగా ప్రతిష్ఠించబడినట్లు విశ్వాసం.
ఈ ఆలయం నిర్మాణ చరిత్రలో చాళుక్య భీముడు ముఖ్య పాత్ర పోషించాడు. ఆయన 9వ శతాబ్దంలో ఈ ఆలయ నిర్మాణాన్ని చేపట్టి, పరిశోభను అమర్చాడు. ఆలయ గోపురాలు, రాతి స్తంభాలు, మండపాలు, శిల్పాలు అన్నీ ఆ కాలపు శిల్పకళాకారుల నైపుణ్యానికి నిదర్శనం. ప్రత్యేకంగా కాలభైరవ ఆలయం, ఊయల మండపం, వసంత మండపం, నమూనా దేవాలయం వంటి నిర్మాణాలు ఆలయ సాంప్రదాయ వైభవాన్ని తెలిపాయి.
ఈ క్షేత్రంలో మరొక విశిష్టత మాణిక్యాంబ అమ్మవారు. సతీదేవి శరీర అవయవాలు పడిన ప్రదేశాలనునే శక్తి పీఠాలుగా పిలుస్తారు. పురాణాల ప్రకారం సతీదేవి ఎడమ చెంప భాగం ఇక్కడ పడినందున మాణిక్యాంబ అమ్మవారు అష్టాదశ శక్తిపీఠాల్లో ఒకరిగా పూజించబడుతున్నారు. భీమేశ్వర స్వామి మరియు మాణిక్యాంబ అమ్మవారి దర్శనం ఒకే ప్రాంగణంలో లభించడం భారతదేశంలో చాలా అరుదైన అవకాశం.
ద్రాక్షారామం పరిసరాల్లో పురాణ ప్రాధాన్యం కలిగిన మరో విశేషం అష్ట సోమేశ్వర క్షేత్రాలు. చంద్రుడు శివునిని శాంతింపచేయటం కోసం కోలంక, వెంటూరు, కోటి పల్లి, వెల్ల, దంగేరు, కోరుమిల్లి, సోమేశ్వరం, పెనుమళ్ల ప్రాంతాల్లో ఎనిమిది శివాలయాలను నిర్మించాడని చెబుతారు. మరోవైపు ద్రాక్షారామ ప్రాంత భూగర్భంలో కనుగొన్న 108 శివలింగాలను ఆలయ రెండో ప్రాకారంలో భీమసభ పీఠంపై ప్రతిష్ఠించారు. ఈ లింగాలను దర్శించడమే పుణ్యసంపాదన అని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
ఆలయంలో ప్రతిరోజూ సూర్యకిరణాలు స్వామిపై పడే ఆధ్యాత్మిక మహిమ కూడా ఇక్కడ ప్రత్యేకం. ఉదయం మరియు సాయంత్రం రెండు పూటలా గోపుర ద్వారాల గుండా నేరుగా గర్భగుడికి ప్రవేశించే ఈ కాంతి కిరణాలు స్వామి సాక్షాత్కారాన్ని భక్తులకు ప్రత్యక్ష అనుభూతిగా అందిస్తాయి. మహాశివరాత్రి, కార్తీక దీపోత్సవం, నవరాత్రులు, ఉత్సవాల సమయంలో ఆలయం భక్తులతో కిటకిటలాడుతుంది. ఈ పవిత్ర క్షేత్రానికి చేరుకోవడం కూడా సులభం. రైలులో వచ్చేవారు కాకినాడ, అనపర్తి లేదా సామర్లకోట స్టేషన్లలో దిగి, అక్కడి నుండి బస్సులు, ఆటోలు సులభంగా లభిస్తాయి. రోడ్డు మార్గంలో రావాలంటే రామచంద్రాపురం మార్గం ద్వారా చేరుకోవచ్చు.
ద్రాక్షారామం కేవలం దర్శనం కోసం వెళ్లే క్షేత్రం కాదు. ఇది ఆత్మసంపర్కం కలిగించే పవిత్ర స్థలం. శివుని సాన్నిధ్యంతో మనసు నిశ్చలమవుతుంది. ప్రాణంలో భక్తి ఉదయిస్తుంది. ఆలయంలో గోరుముద్ద ప్రసాదం రుచిచూడటం కూడా ఒక దివ్యానుభూతి. ఒకసారి ద్రాక్షారామం దర్శించుకున్న వ్యక్తి, మరలమరలా అక్కడికి రావాలనిపిస్తుంది. ఆ ప్రాంతం, ఆ నిశ్శబ్దత, ఆ శైవతత్త్వ శక్తి ఆత్మలో నిత్య దీపం వెలిగిస్తాయి. ద్రాక్షారామం అంటే నివేదనం, శరణాగతి, భక్తి, శాంతి. 🕉️🙏
