దసరా పండుగ ముగిసింది. మరికొద్ది రోజుల్లో దీపావళి రాబోతుంది. ఆ పండగ ముగిసిన వెంటనే హిందువుల ఆధ్యాత్మిక జీవితంలో అత్యంత పవిత్రమైన కాలం అయిన కార్తీక మాసం ప్రారంభమవుతోంది. ఈ సంవత్సరం అక్టోబర్ 22, 2025న కార్తీక మాసం మొదలై నవంబర్ 20, 2025తో ముగియనుంది. ఈ మాసాన్ని భగవంతునికి అత్యంత ప్రీతికరమైనదిగా, పుణ్యప్రదమైనదిగా హిందూ శాస్త్రాలు పేర్కొన్నాయి. స్కంద పురాణం ప్రకారం “న కార్తీక సమో మాసః, న దేవో కేశవాత్పరః” అంటే, కార్తీక మాసానికి సమానమైన మాసం లేదు, విష్ణువుకు సమానమైన దేవుడు లేడని విశ్వాసం.

ఈ పవిత్ర మాసంలో శివుడి, విష్ణువు ఆరాధనకు అత్యంత ప్రాముఖ్యత ఉంటుంది. ప్రతి ఉదయం పవిత్ర నదుల్లో స్నానం చేయడం, సాయంత్రం తులసి చెట్టు ముందు దీపారాధన చేయడం అనాది కాలం నుండి ఆచారం. ఈ నెలలో దీపదానం, ఉపవాసం, వ్రతం, రుద్రాభిషేకం, లక్ష బిల్వదళ పూజ, తులసి పూజ, వనభోజనం వంటి ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలు ఘనంగా నిర్వహిస్తారు.
దీపదానం విశిష్టత:
కార్తీక మాసంలో ప్రతి రోజూ దీపం వెలిగించడం మహా పుణ్యకార్యంగా పరిగణించబడుతుంది. దీపం వెలిగించడం ద్వారా మన జీవితంలోని చీకట్లు తొలగిపోతాయని, మహాలక్ష్మీ దేవి అనుగ్రహం లభిస్తుందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. ముఖ్యంగా కార్తీక పౌర్ణమి రోజున 365 దీపాలను వెలిగించడం ద్వారా సంవత్సరంలోని ప్రతి రోజుకూ పాప విమోచనం కలుగుతుందని పూర్వీకులు పేర్కొన్నారు.

లక్ష పత్రి పూజ, బిల్వార్చన:
ఈ మాసంలో శివుడికి బిల్వపత్రాలతో పూజ చేయడం అత్యంత పవిత్రమైన ఆచారం. బిల్వ పత్రాలను సమర్పించడం ద్వారా పాపాలు నశించి, పునర్జన్మ లేకుండా మోక్షం లభిస్తుందని శివభక్తులు నమ్ముతారు. అందుకే ఈ మాసాన్ని “శివ ప్రియ మాసం” అని పిలుస్తారు.
ప్రదోష కాలంలో శివారాధన:
కార్తీకమాసంలో ప్రదోష కాలంలో శివారాధన చేయడం అత్యంత పుణ్యప్రదం. సాయంత్రం వేళ శివాలయంలో దీపారాధన చేసి “ఓం నమః శివాయ” మంత్రజపం చేస్తే జన్మజన్మల పాపాలు తొలగిపోతాయని పురాణాల్లో ఉంది.
కార్తీక పౌర్ణమి విశిష్టత:
కార్తీక మాసం చివరి రోజు పౌర్ణమి వేళ నదీ స్నానం, దీపదానం, శివారాధన చేయడం ఎంతో పవిత్రమైనది. ఈ రోజున భక్తులు గంగ, గోదావరి వంటి పవిత్ర నదుల్లో స్నానం చేసి, దీపాలను ప్రవాహంలో వదిలే సంప్రదాయం ఉంది. పున్నమి వెలుగుల్లో దీపారాధన చేయడం ఆత్మశుద్ధికి సూచకమని విశ్వాసం.
భక్తి పర్వముగా మారే కార్తీక మాసం:
దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రముఖ దేవాలయాల్లో ఈ నెలలో ప్రత్యేక ఉత్సవాలు జరుగుతాయి. తిరుపతిలో కార్తీక దీపోత్సవం, వారణాసిలో గంగాదీపోత్సవం, శ్రీశైలంలో కార్తీక సోమవారాల సందర్భంగా ప్రత్యేక రుద్రాభిషేకాలు నిర్వహిస్తారు.
భక్తులు ఈ మాసాన్ని భగవంతుని ఆరాధనకు అంకితం చేస్తూ, దీపదానం, ఉపవాసం, పూజలతో ఆధ్యాత్మికతలో మునిగిపోతారు. ఈ కార్తీక మాసం మన జీవితాల్లో వెలుగు, శాంతి, సిరిసంపదలను నింపుతుందని విశ్వసిస్తారు.
